|
|
|
Rozdział 4
Wybór i
urząd opatki, kapituła,
siostry piastujące obowiązki i radne
1
Przy wyborze opatki siostry są zobowiązane zachowywać kanoniczny
sposób wyboru. 2 Niech się postarają zawczasu, aby był
obecny minister generalny lub prowincjalny zakonu braci mniejszych,
3 który słowem Bożym zachęci je do przeprowadzenia wyboru w
całkowitej zgodzie i ku ogólnemu pożytkowi. 4 Tylko
profeska może być wybrana.
5 Gdyby zaś została wybrana lub w jakiś sposób ustanowiona
nieprofeska, nie należy jej słuchać, aż złoży profesję, zobowiązując
się do zachowania reguły naszego ubóstwa. 6 Po śmierci
opatki mają nastąpić wybory nowej opatki.
7 Gdyby kiedyś ogół sióstr uznał, że opatka nie nadaje się
do posługi i wspólnego pożytku wszystkich, 8 niech siostry
w sposób wyżej wymieniony wybiorą sobie jak najprędzej inną na opatkę
i matkę.
9 Wybrana niech rozważa, jaki ciężar wzięła na
siebie i komu ma zdać rachunek (por. Mt 12, 36; Hbr 13, 17) za
powierzone sobie owieczki. 10 Niech się stara innym
przewodniczyć bardziej cnotami i świętymi obyczajami niż urzędem, aby
siostry pociągnięte jej przykładem słuchały raczej z miłości niż z
bojaźni.
11 Niech się wystrzega osobistych przywiązań, aby
kochając bardziej niektóre nie gorszyła całości. 12 Niech
pociesza smutne. Niech będzie również ostatnią ucieczką dla
strapionych (por. Ps 32, 7), bo jeśli one nie znajdą u niej
skutecznego lekarstwa, może je ogarnąć rozpacz.
13 Niech we
wszystkim zachowuje życie wspólne, a zwłaszcza w kościele, w sypialni,
w refektarzu, infirmerii i w odzieży; 14 tak samo powinna
to zachowywać wikaria.
15 Przynajmniej raz w tygodniu powinna opatka zwoływać
siostry na kapitułę, 16 aby i sama, i one wyznały pokornie
swoje wspólne i publiczne wykroczenia i zaniedbania, 17 a
także by razem omówić sprawy dotyczące pożytku i dobra klasztoru.
18 Często bowiem Pan mniejszemu objawia to, co jest lepsze.
19 Nie wolno zaciągać poważnego długu bez wspólnej zgody
sióstr i bez wyraźnej konieczności; należy to robić za pośrednictwem
prokuratora. 20 Niech opatka ze swymi siostrami nie
przyjmuje żadnego depozytu do klasztoru, 21 z tego bowiem
powodu powstają często kłopoty i zgorszenia.
22 Dla zachowania jedności, wzajemnej miłości i pokoju
wszystkie siostry na ważniejsze obowiązki klasztoru powinny być
wybierane za wspólną zgodą wszystkich sióstr. 23 W taki sam
sposób trzeba również wybrać przynajmniej osiem sióstr radnych, opatka
zawsze powinna się ich radzić w sprawach, których wymaga sposób
naszego życia. 24 Siostry także mogą a nawet powinny, jeśli
to uznają za pożyteczne i stosowne, odsunąć pełniące obowiązki i
radne, i na ich miejsce wybrać inne. |
|
Rozdział
5
Milczenie,
rozmównica i krata
1
Siostry niech zachowują milczenie od komplety do tercji;
przepis ten nie obowiązuje sióstr posługujących poza klasztorem.
2 Niech milczą zawsze w kościele, w sypialni i w
refektarzu w czasie posiłku. 3 W infirmerii wolno
roztropnie rozmawiać, jeśli to służy wytchnieniu i posłudze
chorych. 4 Zawsze i wszędzie mogą się siostry
porozumieć w rzeczach koniecznych krótko i głosem przyciszonym.
5 Nie wolno siostrom rozmawiać w rozmównicy lub przy
kracie bez pozwolenia opatki lub jej wikarii. 6 Te,
które mają pozwolenie, mogą jednak rozmawiać w obecności dwóch
sióstr. 7 Do kraty zaś mogą się zbliżyć tylko w
obecności co najmniej trzech sióstr wyznaczonych przez opatkę lub
jej wikarię, spośród owych ośmiu sióstr wybranych przez wszystkie
siostry na radne opatki. 8 Przepis powyższy obowiązuje
również opatkę i jej wikarię.
9 Rozmowy przy kracie niech się odbywają jak
najrzadziej, przy bramie nigdy.
10 Krata powinna mieć
od strony wewnętrznej zasłonę, którą można odsunąć tylko wtedy,
gdy jest głoszone słowo Boże, lub gdy jakaś siostra ma z kimś
rozmawiać. 11 Powinna mieć również drzwi drewniane
dokładnie zabezpieczone dwoma różnymi zamkami żelaznymi.
12 Drzwi należy zamykać na oba klucze zwłaszcza na noc;
jeden klucz niech ma opatka, a drugi zakrystianka; 13
drzwi niech będą zawsze zamknięte, chyba że się słucha Boskiego
oficjum lub zachodzą przyczyny wyżej wymienione.
14 Żadna siostra nigdy nie może z nikim rozmawiać przy
kracie przed wschodem słońca i po zachodzie. 15 Zasłony
zaś w rozmównicy nie należy zdejmować, niech ona zawsze tam wisi.
16 W okresie czterdziestodniowego postu św. Marcina i w
okresie Wielkiego Postu żadna siostra niech nie rozmawia w
rozmównicy, 17 chyba że z racji spowiedzi lub z innej
oczywistej konieczności; sąd o tym pozostawia się roztropności
opatki lub jej wikarii. |
|
|
Rozdział
6
Obietnice świętego Franciszka, wyrzeczenie się posiadania
1
Gdy najwyższy Ojciec niebieski raczył oświecić moje serce
swoją łaską, abym czyniła pokutę za przykładem i według nauki
świętego naszego Ojca Franciszka, niedługo po jego nawróceniu
przyrzekłam mu wraz z moimi siostrami dobrowolne posłuszeństwo.
2 Święty zaś Ojciec, widząc, że nie obawiałyśmy się ani
ubóstwa, ani pracy, ani trudów, ani poniżenia, ani pogardy świata,
że uważałyśmy je raczej za rozkosz, powodowany miłością napisał
nam taką regułę życia:
3 "Ponieważ z natchnienia Bożego
zostałyście córkami i służebnicami najwyższego i największego
Króla, Ojca niebieskiego i zaślubiłyście się Duchowi Świętemu,
wybierając życie według doskonałości Ewangelii świętej, 4
pragnę i przyrzekam osobiście - i przez moich braci -
otoczyć was, tak jak ich, serdeczną troską i szczególnym
staraniem". 5 Dopóki sam żył, wypełniał sumiennie tę
obietnicę i chciał, aby bracia ją wypełniali.
6 Abyśmy
zaś nigdy nie odstąpiły od przyjętego ubóstwa, ani my, ani
siostry, które po nas przyjdą, jeszcze raz, na krótko przed
śmiercią, napisał nam ostatnią swoją wolę tymi słowami: 7
"Ja, maluczki brat Franciszek, pragnę naśladować życie i
ubóstwo Najwyższego Pana naszego Jezusa Chrystusa i Jego
Najświętszej Matki, i wytrwać w nim aż do końca
(por. Mt 10, 22). 8 I proszę was, moje panie, i radzę
wam, abyście zawsze trwały w tym najświętszym życiu i ubóstwie.
9 I strzeżcie się bardzo, abyście nigdy żadnym sposobem
nie odstąpiły od niego pod wpływem czyjejś nauki lub rady".
10 I tak jak ja z moimi siostrami starałam się przestrzegać
świętego ubóstwa, przyobiecanego Panu Bogu i świętemu
Franciszkowi, 11 tak również opatki, które po mnie
obejmą urząd i wszystkie siostry są zobowiązane nienaruszenie je
zachowywać aż do końca, mianowicie: 12 ani osobiście,
ani za pośrednictwem innej osoby nie przyjmować i nie mieć
posiadłości lub własności, 13 ani czegokolwiek, co
można by rozumnie nazwać własnością, 14 chyba tylko
tyle ziemi, ile wymaga stosowne życie w odosobnieniu klasztornym;
15 ziemia ta ma być uprawiana tylko jako ogród, na
potrzeby sióstr. |
|
|
Rozdział
7
Praca
1
Siostry, którym Pan dał łaskę, że mogą pracować, niech po
tercji sumiennie i pobożnie oddają się pracy uczciwej i
pożytecznej dla wspólnoty, 2 tak, aby oddaliwszy
lenistwo, jako nieprzyjaciela duszy, nie gasiły w sobie
ducha (por. 1Tes 5, 19) świętej modlitwy i pobożności,
któremu powinny służyć wszystkie sprawy doczesne.
3
Opatka lub jej zastępczyni powinna na kapitule, wobec wszystkich
wyznaczyć pracę ręczną. 4 Tak samo należy postąpić,
jeśli jacyś dobrodzieje przyślą ofiarę na potrzeby sióstr, aby się
wspólnie za nich modliły. 5 Wszystkie otrzymane dary
niech opatka lub jej wikaria za radą sióstr radnych obraca na
pożytek wspólnoty. |
|
|
Rozdział
8
Siostry
nie powinny niczego nabywać na własność,
zbieranie jałmużny, siostry chore
1
Siostry niech niczego nie nabywają na własność: ani domu,
ani ziemi, ani żadnej rzeczy, 2 lecz jako
pielgrzymujące i obce (por 1 P 2, 11) na tym świecie, służąc
Panu w ubóstwie i pokorze, niech z ufnością posyłają po jałmużnę.
3 I nie powinny się tego wstydzić, bo Pan dla nas stał
się ubogim na tym świecie. 4 W tym jest dostojeństwo
najwyższego ubóstwa (por. 2 Kor 8, 2), że ono ustanowiło nas,
moje najdroższe siostry, dziedziczkami i królowymi królestwa
niebieskiego, uczyniło ubogimi w rzeczy doczesne, a uszlachetniło
cnotami. 5 Ono niech będzie waszym udziałem i
prowadzi do ziemi żyjących (por. Ps 142, 6). 6
Do niego, najdroższe siostry, całkowicie przylgnijcie i dla
Imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa i Jego Najświętszej Matki
nie chciejcie nigdy niczego innego na ziemi posiadać.
7
Bez pozwolenia opatki nie wolno żadnej siostrze wysyłać listów i
niczego przyjmować lub wydawać z klasztoru. 8 I tylko
to wolno posiadać, co da lub na co zezwoli opatka. 9
Jeśli zaś siostrze przyślą coś rodzice lub inni ludzie, niech
opatka każe jej to dać. 10 Siostra zaś może tej rzeczy
używać, jeśli jej potrzebuje, w przeciwnym razie niech z miłością
da to potrzebującej. 11 A jeśli jej przyślą pieniądze,
niech opatka za radą sióstr radnych zaopatrzy ją w rzeczy
potrzebne.
12 Co się tyczy sióstr chorych, opatka powinna
troskliwie się dopytywać sama i przez inne siostry o rady, potrawy
i inne potrzebne rzeczy, których wymaga choroba, 13 i
wedle miejscowych możliwości starać się tym potrzebom z miłością i
miłosierdziem zaradzić. 14 Wszystkie bowiem siostry są
zobowiązane tak troszczyć się o chore i służyć im, jakby chciały,
aby im samym w chorobie służono (por. Mt 7, 12). 15
Niech jedna drugiej z zaufaniem wyjawia swoje potrzeby. 16
Bo jeśli matka kocha i pielęgnuje swą córkę cielesną, to o
ileż bardziej powinna siostra kochać i pielęgnować swą siostrę
duchową!
17 Chore niech spoczywają na siennikach wypchanych
słomą, a pod głową mają poduszki z pierza, 18 te zaś,
które potrzebują wełnianych pończoch i materaców, mogą ich używać.
19 Siostry chore, gdy je odwiedzają przychodzące do
klasztoru, mogą z nimi same zamieniać kilka dobrych słów; 20
inne zaś siostry, nawet mające pozwolenie, niech się nie
ważą rozmawiać z osobami wchodzącymi do klasztoru, chyba w
obecności dwóch sióstr radnych, wyznaczonych przez opatkę lub jej
wikarię. 21 Przepis ten obowiązuje również opatkę i jej
wikarię. |
|
|
Rozdział
9
Pokuty
nakładane siostrom grzeszącym,
siostry posługujące poza klasztorem
1
Jeśli jakaś siostra za podszeptem nieprzyjaciela duszy
zgrzeszy śmiertelnie przeciw naszej profesji, niech opatka lub
inne siostry napomną ją dwa lub trzy razy; 2 jeśli się
nie poprawi, niech przez tyle dni spożywa chleb i wodę w
refektarzu przy wszystkich siostrach, ile dni trwać będzie w
uporze. 3 Może nawet otrzymać większą karę, jeśli
opatka uzna to za stosowne. 4 Dopóki siostra trwa w
uporze, trzeba się za nią modlić, aby Pan oświecił jej serce ku
pokucie.
5 Opatka jednak i siostry niech się
wystrzegają gniewu i wzburzenia z powodu czyjegoś grzechu, 6
bo gniew i wzburzenie utrudniają miłość nam i innym.
7
Gdyby się kiedyś, co nie daj Boże, zdarzyło, że jedna
siostra da drugiej, słowem lub gestem, okazję do wzburzenia lub
zgorszenia, wtedy ta, 8 która była przyczyną
wzburzenia, niech natychmiast, zanim ofiaruje Panu dar
swej modlitwy (por. Mt 5, 23), upadnie pokornie do nóg drugiej i
prosi o przebaczenie; 9 niech ją również prosi, by
wstawiła się za nią do Pana, aby jej przebaczył. 10
Tamta zaś pamiętając o słowach Pana: Jeśli nie przebaczycie z
serca, to i Ojciec wasz niebieski nie przebaczy wam (por. Mt
6, 15; 18, 35), 11 niech wspaniałomyślnie daruje
siostrze całą wyrządzoną sobie krzywdę.
12 Siostry
posługujące poza klasztorem niech nie pozostają tam długo, jeśli
konieczność tego nie wymaga.
13 Powinny chodzić skromnie i rozmawiać mało, ku
zbudowaniu wszystkich patrzących na nie. 14 Niech się
stanowczo wystrzegają podejrzanych spotkań i narad z innymi.
15 Niech nie będą matkami chrzestnymi mężczyzn lub kobiet,
aby nie dawać okazji do plotek i zamieszania. 16 Niech
się nie ważą przynosić do klasztoru nowinek ze świata. 17
Niech nie wynoszą poza klasztor tego, co się u nas mówi lub
dzieje, a z czego mogłoby powstać jakieś zgorszenie. 18
A jeśli która siostra w swojej prostocie przekroczy te dwa zakazy,
roztropności opatki zostawia się nałożenie pokuty według
miłosierdzia. 19 Gdyby to jednak działo się wskutek
złego nałogu, niech opatka poradzi się sióstr radnych i nałoży jej
pokutę odpowiednią do winy. |
|
|
Rozdział
10
Upominanie i
poprawianie sióstr
1
Opatka niech upomina i odwiedza swoje siostry oraz pokornie
i z miłością nakłania je do poprawy, nie wydając im poleceń
przeciwnych ich duszy i naszej profesji. 2 Podwładne
zaś siostry niech pamiętają, że dla Boga wyrzekły się własnej
woli.
3 Dlatego mają ścisły obowiązek słuchać swoich opatek
we wszystkim, co Panu przyrzekły zachowywać i co nie sprzeciwia
się ich duszy i naszej profesji. 4 Opatka zaś niech im
okazuje tyle dobroci, by mogły z nią rozmawiać i obchodzić się jak
panie ze swoją służebnicą. 5 Bo tak powinno być, aby
opatka była służebnicą wszystkich sióstr.
6 Napominam i zachęcam w Panu Jezusie Chrystusie, aby
siostry wystrzegały się wszelkiej pychy, próżnej chwały,
zazdrości, chciwości (por. Łk 12, 15), troski i
zapobiegliwości tego świata (por. Mt 13, 22; Łk 21, 34),
obmowy, szemrania, niezgody i podziału. 7 Niech dbają o
wzajemne zachowanie miłości i jedności, która jest więzią
doskonałości (Kol 3, 14).
8 Siostry nie posiadające wykształcenia niech się o nie
nie starają, 9 lecz niech pamiętają, że nade wszystko
powinny pragnąć mieć Ducha Pańskiego wraz z Jego uświęcającym
działaniem, 10 modlić się zawsze do Niego czystym
sercem i mieć pokorę, cierpliwość w utrapieniach i chorobie
11 oraz kochać tych, którzy nas prześladują, ganią i
obwiniają,
12 bo Pan mówi: Błogosławieni, którzy cierpią
prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy
królestwo niebieskie (Mt 5, 10). 13 Kto zaś
wytrwa aż do końca, ten będzie zbawiony (Mt 10, 22). |
|
|
Rozdział
11
Przestrzeganie
klauzury
1
Furtianka powinna być osobą dojrzałą, roztropną i w
odpowiednim wieku; w dzień niech przebywa blisko furty w celi
otwartej bez drzwi. 2 Należy jej wyznaczyć jakąś
odpowiednią pomocnicę, aby mogła ją w razie potrzeby we wszystkim
zastąpić.
3 Furta powinna być dokładnie zabezpieczona
dwoma różnymi zamkami żelaznymi, zasuwami i ryglami.
4 Zwłaszcza na noc trzeba ją zamykać dwoma kluczami, z
których jeden ma furtianka a drugi opatka. 5 Również w
ciągu dnia nie można zostawić furty bez dozoru i jednym kluczem
należy ją dobrze zamykać.
6 Niech siostry pilnie się
starają, aby furta nigdy nie stała otworem, chyba gdy wymaga tego
przyzwoitość i to jak najkrócej. 7 W ogóle nie wolno
jej otwierać nikomu, kto chce wejść, jeśli nie ma pozwolenia od
Ojca świętego lub od naszego kardynała. 8 Niech siostry
nie wpuszczają do klasztoru nikogo przed wschodem słońca, ani
nikomu nie pozwalają wewnątrz pozostać po zachodzie, jeśli nie
wymaga tego oczywista, słuszna i nieunikniona przyczyna.
9
Jeśli jakiś biskup dla udzielenia błogosławieństwa opatce
lub konsekracji jakiejś siostry na mniszkę, lub dla innego powodu
otrzyma pozwolenie na odprawienie Mszy św. wewnątrz klasztoru,
niech się zadowoli jak najmniejszą liczbą towarzyszy i sług o
dobrej sławie. 10 Jeśli zaś zajdzie konieczność
wpuszczenia do klasztoru pewnych ludzi dla wykonania jakiejś
pracy, niech opatka postara się postawić przy furcie odpowiednią
osobę, 11 która tylko określonym pracownikom, a nie
innym będzie otwierała. 12 Wszystkie siostry niech
bardzo uważają, aby wchodzący wtedy ich nie widzieli. |
|
|
|